Techniki pracy terapeutycznej GESTALT

Do poczytania » Ciało i umysł » Techniki pracy terapeutycznej GESTALT

Podstawowym zadaniem terapii Gestalt jest poszerzenie świadomości, zwiększenie elastyczności, zdolności do rozpoznawania swoich własnych potrzeb, przyjmowania tego co naprawdę służy oraz odrzucania tego co dobre nie jest; zamiana tego co „muszę…, powinnam…, trzeba…, wypada…, wszyscy i zawsze tak robią…” w „CHCĘ i NIE CHCĘ”.
Celem jest osiągnięcie równowagi ciała i umysłu oraz spójności w obszarze myśli, uczuć i zachowań.

Brak samoświadomości utrudnia doświadczanie siebie w teraźniejszości i powoduje zawieszenie pomiędzy trudnymi zazwyczaj wspomnieniami z przeszłości i budzącymi obawy wyobrażeniami i wizjami na temat przyszłości.
Klient trafia często do gabinetu w stanie kryzysu egzystencjalnego, w poczuciu braku sensu dotychczasowych działań, braku satysfakcji, wrażeniu frustracji, braku spełnienia.
Podczas spotkania, terapeuta Gestalt towarzyszy Klientowi i zachęca go do skierowania swojej uwagi na „tu i teraz”, pomaga w identyfikowaniu i nazywaniu emocji, myśli, fantazji i wynikających z nich działań.

Terapeuta zachęca Klienta poprzez tzw. dialog egzystencjalny, do podejmowania decyzji, dokonywania wyborów i jednocześnie czuwa, by były to działania autonomiczne, a nie pod wpływem nacisku czy przymusu. Gestaltysta stwarza okazje do poszukiwań, eksperymentów, w których Klient sam sprawdza, co jest dla niego odpowiednie, a co nie.
Głównym założeniem pracy w terapii Gestalt jest idea, że organizm sam wie co dla niego najlepsze i dąży do samoregulacji, a wszystkie niedostatki, zaburzenia i przeszkody obniżają efektywność tego procesu.

Główną formą pomocy terapeutycznej w nurcie Gestalt jest praca indywidualna lub praca indywidualna na tle około 10 osobowej grupy. Dodatkową korzyścią pracy w grupie, jest możliwość uzyskania informacji zwrotnej. Informacja taka, polega na wypowiadaniu przez pozostałych uczestników swoich przeżyć czy myśli, których doświadczali podczas pracy. Często indywidualne spotkanie jednego uczestnika uruchamia proces uświadamiania u kolejnej osoby i stymuluje ją do podjęcia własnego tematu.

Techniki pracy są nieograniczone i są raczej zbiorem wspólnych pomysłów terapeuty i klienta. Zależą od twórczości i kreatywności, stopnia gotowości, etapu terapii.

Najbardziej popularne techniki w Terapii Gestalt to:

Zasada „teraz” – przenoszenie opowieści o problemie czy sprawie z przeszłości do teraźniejszości. Klient zachęcany jest do opowiadania w czasie teraźniejszym, dopytywany jest o to, co teraz, w danej chwili czuje, co myśli, co ma ochotę zrobić tu i teraz w aktualnej sytuacji. Zapraszany jest do przekształcenia myśli i słów w działanie.

Zasada „Ja i Ty” – Klient proszony jest o zwracanie się bezpośrednio do osoby, o której lub do której mówi. Dopytywany jest o  emocje, jakich w danej chwili doświadcza. Przy tej okazji często okazuje się, jak wiele komunikatów wyrażamy „nie wprost”, jak wiele uogólnień stosujemy, np.: „człowiek zawsze tak ma”, „ludzie zawsze tak mówią”.

„Kontinuum świadomości” – to podstawowa technika pracy w terapii Gestalt. Polega na nieintelektualnym doświadczaniu samego siebie w danej chwili, na „zdawaniu sobie sprawy” z sensorycznych wrażeń: co teraz widzę, jakie dźwięki do mnie docierają, jak się teraz czuję, jaki jest mój oddech, czy doświadczam napięć…

„Dialog między różnymi częściami siebie” – jest to próba integracji, dwóch zazwyczaj skrajnych części osobowości np. bierna i aktywna, grzeczna i niesforna, nieśmiała i ekshibicjonistyczna. Uczestnik wciela się raz w jedną, „wyostrzoną” część siebie, prowadzi dialog z drugą, później następuje zmiana.

„Rozmowa z pustym krzesłem” – Klient wypowiada różne, niewypowiedziane dotychczas zdania, myśli, pretensje, żale do wyobrażonej osoby. Pozwala to na domknięcie „niezakończonych spraw” z przeszłości oraz identyfikację niewyrażonych uczuć, które pochłaniają niepotrzebnie naszą energię w teraźniejszości.

Procedury terapeutyczne pozwalają na bezpośrednią konfrontację z własnymi słabościami, trudnymi doświadczeniami, pomagają w eksperymentowaniu i poznawaniu samego siebie. Doprowadzają do uświadomienia. Jednak stosowane w oderwaniu od całego procesu terapii, bez struktury i zwracania uwagi na cały kontekst Klienta nie stanowią wartości samej w sobie. 

Techniki pracy w psychoterapii Gestalt cz. 2